«Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΠΕΤΥΧΕ ΩΣ ΓΕΝΟΣ ΑΛΛ᾿ ΑΠΕΤΥΧΕ ΩΣ ΚΡΑΤΟΣ»

 Οδυσσέας Ελύτης, συνέντευξη στον Ρένο Αποστολίδη ( Εφ. Ελευθερία, 1958 )

Ζητεῖται ἡ γνώμη σας, κύριε Ἐλύτη, ἡ ἐντελῶς ἀνεπιφύλακτη καί ἀδέσμευτη, ἐπάνω σέ ὅ,τι θεωρεῖτε ὡς τήν πιό κεφαλαιώδη κακοδαιμονία τοῦ τόπου. Ἀπό τί κυρίως πάσχουμε καί τί πρωτίστως μᾶς λείπει; Ποιά θά ὀνομάζατε «πρώτη μάστιγα» τῆς νεοελληνικῆς ζωῆς;

Ἀπό τί πάσχουμε κυρίως; Θά σᾶς τό πῶ ἀμέσως: ἀπό μιά μόνιμο, πλήρη, καί κακοήθη ἀσυμφωνία μεταξύ τοῦ πνεύματος τῆς ἑκάστοτε ἡγεσίας μας καί τοῦ «ἤθους» πού χαρακτηρίζει τόν βαθύτερο ψυχικό πολιτισμό τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ στό σύνολο του!

Ἄ! Ἀρχίσαμε!… Μόνιμος, πλήρης καί κακοήθης ἀσυμφωνία!…

Βεβαίως! Ἀλλ᾿ ἀφῆστε με νά συνεχίσω. Αὐτή ἡ ασυμφωνία δέν εἶναι μιά συγκεκριμένη κακοδαιμονία, εἶναι, ὃμως, μιά αἰτία πού ἐξηγεῖ ὃλες τίς κακοδαιμονίες, μικρές καί μεγάλες, τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ἀπό τήν ἡμέρα πού ἔγινε ἡ Ἑλλάδα κράτος ἕως σήμερα, οἱ πολιτικές πράξεις, θά ἔλεγε κανένας, ὅτι σχεδιάζονται καί ἐκτελοῦνται ἐρήμην τῶν ἀντιλήψεων γιά τή ζωή, καί γενικότερα τῶν ἰδανικῶν πού εἶχε διαμορφώσει ὁ Ἑλληνισμός μέσα στήν ὑγιή κοινοτική του ὀργάνωση καί στήν παράδοση τῶν μεγάλων ἀγώνων γιά τήν άνεξαρτησία του. Ἡ φωνή  τοῦ  Μακρυγιάννη δέν ἔχει χάσει, οὔτε σήμερα ἀκόμη, τήν ἐπικαιρότητά της. Σημειῶστε ὅτι δέν βλέπω τό πρόβλημα ἀπό τήν ἀποκλειστική κοινωνική του πλευρά, οὔτε κάνω δημοκοπία.

Δημοκοπία ἀσφαλῶς ὄχι. Πολιτική, ὅμως, ναί. Τό ἐντοπίζετε, δηλαδή, [τό πρόβλημα] κυρίως μέσα στόν χώρο τῆς πολιτικῆς – ἤ κάνω λάθος; Στό κέντρο μάλιστα τοῦ δικοῦ της χώρου. Ἐκεῖ μᾶς πάει τό πρόβλημα πού θέσατε, τῶν σχέσεων μεταξύ λαοῦ καί ἡγεσίας.

Μά ναί. Γιατί εἶναι βασικό. Εἶναι πρῶτο… κι ἄς εἶμαι ποιητής, ἐγώ πού τό λέω, μακριά πάντα ἀπό τήν «πολιτική». Κοιτάξτε: ὁ λαός αὐτός κατά κανόνα ἐκλέγει τήν ἡγεσία του. Καί ὅμως, ὅταν αὐτή ἀναλάβει τήν εὐθύνη τῆς ἐξουσίας –εἴτε τήν ἀριστοκρατία ἐκπροσωπεῖ εἴτε τήν ἀστική τάξη εἴτε τό προλεταριάτο–, κατά ἕναν μυστηριώδη τρόπο ἀποξενώνεται ἀπό τή βάση πού τήν ἀνέδειξε, καί ἐνεργεῖ σάν νά βρισκόταν στό Τέξας ἤ στό Οὐζμπεκιστάν!

Στό Τέξας καί στό Οὐζμπεκιστάν; Ποιητικές χῶρες!… Ἤ μήπως θέλετε νά πεῖτε: «Σάν νά βρισκόταν στή χώρα τοῦ ἑκάστοτε ρυθμιστικοῦ ‘‘ξένου παράγοντος’’; Τοῦ ἑκάστοτε… ‘‘προστάτου’’ μας;» Μήπως ἐκεῖ ἀκριβῶς ἔγκειται τό κακό;

Τό εἶπα μέ τρόπο, ἀλλά βλέπω ὅτι τό θέλετε γυμνό. Καί δέν ἔχω ἀντίρρηση νά τό ξαναπῶ φανερά, καί πιό ἔντονα: ἕνας ἀπό τούς κυριότερους παράγοντες τῶν «παρεκκλίσεων» τῆς ἡγεσίας ἀπό τό ἦθος τοῦ λαοῦ μας, εἶναι ἡ ἐκ τοῦ ἀφανοῦς καί ἐκ τῶν ἔξω «προστατευτική» κατεύθυνση. Ἀποτέλεσμα καί αὐτό τῆς ἀπώλειας τοῦ ἕρματος, τῆς «παράδοσης».

Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι στήν ἐποχή μας ἡ ἀλληλεξάρτηση τῶν ἐθνοτήτων εἶναι τόση, πού ἡ πολιτική δέν μπορεῖ ν᾿ ἀγνοήσει, ὥς ἕναν βαθμό, αὐτό πού θά λέγαμε «γενικότερη σκοπιμότητα». Ὅμως, ὑπάρχει τεράστια διαφορά ἀνάμεσα στήν «προσαρμοστική πολιτική» καί στή δουλοπρέπεια! Αὐτό εἶναι τό πιό εὐαίσθητο σημεῖο τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, «τό τιμιώτατόν του»! Καί αὐτό τοῦ καταπατοῦν συνεχῶς, κατά τόν ἐξοργιστικότερο τρόπο, οἱ ἐκπρόσωποί του στήν ἐπίσημη διεθνῆ σκηνή!

Κι ὁ «ἐπίσημος» ὅρος τῆς δουλοπρέπειας αὐτῆς, κύριε Ἐλύτη; Μήπως εἶναι ὑποκριτικότερος ἀπ᾿  τό «προσαρμοστική πολιτική»; Ἐξοργιστικότερος;

Δέν μ᾿ ἐνδιαφέρει ὁ ἐπίσημος ὅρος τῆς δουλοπρέπειας. Μ᾿ ἐνδιαφέρει ἡ οὐσία. Κι ἐκεῖνο πού ξέρω εἶναι ὅτι μ᾿ αὐτά καί μ’ αὐτά ἐφτάσαμε σέ κάτι πού θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά ὀνομάσω «ψευδοφάνεια». Ἔχουμε, δηλαδή, τήν τάση νά παρουσιαζόμαστε διαρκῶς διαφορετικοί απ’ ὅ,τι πραγματικά εἴμαστε. Καί δέν ὑπάρχει ἀσφαλέστερος δρόμος πρός τήν ἀποτυχία, εἴτε σάν ἄτομο σταδιοδρομεῖς εἴτε σάν σύνολο, ἀπό τήν ἔλλειψη τῆς γνησιότητας.

Τό κακό πάει πολύ μακριά. Ὅλα τά διοικητικά μας συστήματα, οἱ κοινωνικοί μας θεσμοί, τά ἐκπαιδευτικά μας προγράμματα, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τούς Βαυαρούς, πάρθηκαν μέ προχειρότατο τρόπο ἀπό ἔξω, καί κόπηκαν καί ράφτηκαν ὅπως ὅπως ἐπάνω σ᾿ ἕνα σῶμα μέ ἄλλες διαστάσεις καί ἄλλους ὅρους ἀναπνοῆς.

«Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΠΕΤΥΧΕ ΩΣ ΓΕΝΟΣ ΑΛΛ᾿ ΑΠΕΤΥΧΕ ΩΣ ΚΡΑΤΟΣ»

Ὥστε, λοιπόν, ζητᾶτε «δικούς μας ὅρους ἀναπνοῆς»!

Ναί. Καί δέν πρόκειται βέβαια γιά «προγονοπληξία». Τά λέω, ἄλλωστε, αὐτά ἐγώ πού, σ᾿ ἕναν τομέα ὅπως ὁ δικός μου, κήρυξα μέ φανατισμό τήν ἀνάγκη τῆς ἐπικοινωνίας μας μέ τό διεθνές πνεῦμα, καί πού σήμερα μέ ἐμπιστοσύνη ἀποβλέπω στή διαμόρφωση ἑνός ἑνιαίου εύρωπαϊκοῦ σχήματος, ὅπου νά ἔχει τή θέση της ἡ Ἑλλάδα. Μέ τή διαφορά ὅτι ὁ μηχανισμός τῆς ἀφομοιώσεως τῶν στοιχείων τῆς προόδου πρέπει νά λειτουργεῖ σωστά, καί νά βασίζεται σέ μιά γερή καί φυσιολογικά ἀναπτυγμένη παιδεία. Ἐνῶ σ’ ἐμᾶς, ὄχι μόνον δέν λειτουργεῖ σωστά, ἀλλά δέν ὑπάρχει κἄν ὁ μηχανισμός αὐτός γιά νά λειτουργήσει! Καί μέ τή διαφορά ἀκόμη ὅτι, ἐκτός ἀπό ἐλάχιστες ἐξαιρέσεις, ἡ ἡγετική μας τάξη, στό κεφάλαιο τῆς ἑλληνικῆς παιδείας, ἔχει μαῦρα μεσάνυχτα!

Κοιτάξετε μέ προσοχή τά ἔντυπα πού εκδίδει ἡ ἴδια, ἤ πού προτιμᾶ νά διαβάζει, τά διαμερίσματα ὅπου κατοικεῖ, τίς διασκεδάσεις πού κάνει, τή στάση της ἀπέναντι στή ζωή. Οὔτε μιά σταγόνα γνησιότητας! Πῶς θέλετε, λοιπόν, ν᾿ ἀναθρέψει σωστά τή νέα γενιά; Ἀπό τά πρῶτα διαβάσματα πού θά κάνει ἕνα παιδί ὥς τά διάφορα στοιχεῖα πού θά συναντήσει στό καθημερινό του περιβάλλον, καί πού θά διαμορφώσουν τό γοῦστο του, μιά συνεχής καί άδιάκοπη πλαστογραφία καί τίποτε ἄλλο!

Θά μοῦ πεῖτε: εἶσαι λογοτέχνης, καλαμαράς, καί βλέπεις τά πράγματα ἀπό τή μεριά πού σέ πονᾶνε. Ὄχι, καθόλου! Καί νά μοῦ έπιτρέψετε νά ἐπιμείνω. Ὅλα τά ἄλλα κακά πού θά μποροῦσα νά καταγγείλω –ἡ ἔλλειψη οὐσιαστικῆς ἀποκεντρώσεως καί αὐτοδιοικήσεως, ἡ ἔλλειψη προγραμματισμοῦ γιά τήν πλουτοπαραγωγική ἀνάπτυξη τῆς χώρας, ἀκόμη καί ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ἀσκεῖται ἡ ἐξωτερική μας πολιτική– εἶναι ζητήματα βαθύτερης ἑλληνικῆς παιδείας!

Ἀπό τήν ἄποψη ὅτι μόνον αυτή μπορεῖ νά προικίσει ἕναν ἡγέτη μέ τήν ἀπαραίτητη εὐαισθησία πού χρειάζεται γιά νά ἐνστερνιστεῖ, καί ἀντιστοίχως νά ἀποδώσει, τό ἦθος τοῦ λαοῦ. Γιατί αὐτός ὁ λαός, πού τήν ἔννοιά του τήν ἔχουμε παραμορφώσει σέ σημεῖο νά μήν τήν ἀναγνωρίζουμε, αὐτός ἔχει φτιάξει ὅ,τι καλό ὑπάρχει – ἄν ὑπάρχει κάτι καλό σ᾿ αὐτόν τόν τόπο! Καί αὐτός, στίς ὧρες τοῦ κινδύνου, καί στό πεῖσμα τῆς συστηματικῆς ἡττοπαθείας τῶν ἀρχηγῶν του, αἴρεται, χάρη σ᾿ ἕναν ἀόρατο, εὐλογημένο μηχανισμό, στά ὕψη πού ἀπαιτεῖ τό θαῦμα!

Ὅσο, λοιπόν, καί ἄν εἶναι λυπηρό, πρέπει νά τό πῶ: ὁ Ἑλληνισμός, γιά τήν ὥρα τουλάχιστον, ἐπέτυχε ὡς γένος, ἀλλ᾿ ἀπέτυχε ὡς κράτος! Καί παρακαλῶ νύχτα μέρα τόν Θεό, καί τό μέλλον, νά μέ διαψεύσουν.

Πρίν κλείσομε, κύριε Ἐλύτη, τη συνέντευξη, κάτι πού ἐθίξατε στήν ἀρχή, τό τῆς παλαιᾶς ὑγιοῦς κοινοτικῆς ὀργανώσεως τοῦ λαοῦ μας, πού ἔχει χαθεῖ πιά, πῶς νομίζετε ὅτι θά μποροῦσε ν’ ἀναβιώσει; «Αν κατεβάλλετο προσπάθεια», πρός ποιά κατεύθυνση;

Σέ μιάν ἀναβίωση αὐθεντική δέν εἶναι δυνατόν πιά νά ἐλπίζουμε – ἀλίμονο! Ἑκατόν τριάντα καί πλέον ἔτη ἀχρησίας εἶναι ἀρκετά γιά ν᾿ ἀτροφήσουν ἀκόμη καί οἱ πιό ζωντανοί θεσμοί. Ὡστόσο, ὑπάρχει τρόπος νά πλησιάσουμε, μέ σωφροσύνη καί μελέτη, στή λύση τοῦ προβλήματος, καί αὐτό σαφώς πρός τήν πλευρά τῆς αὐτοδιοικήσεως, μέ τήν πιό αὐστηρή της ἔννοια.

Δέν εἶμαι ἀρμόδιος βέβαια νά σᾶς προτείνω σχέδια. Θά ἤθελα μόνο νά κάνω δύο παρατηρήσεις: ἡ μία εἶναι ὅτι κάθε ἀπόπειρα πρός τήν κατεύθυνση αὐτή θά πρέπει νά βασιστεῖ στή φυσική καί ἱστορική διαίρεση τῆς χώρας σέ μεγάλα διαμερίσματα, πού εἶναι μιά πραγματικότητα δοσμένη, καί ὄχι στή θεωρητική τῆς γεωοικονομίας, ὅπως ἄκουσα νά ὑποστηρίζεται ἀπό πολλούς. Θά εἶναι μεγάλο σφάλμα νά παραγνωριστοῦν οἱ ψυχολογικοί παράγοντες, ἀπό τούς ὁποίους πολλές φορές ἐξαρτᾶται τό μεγαλύτερο μέρος της ἐπιτυχίας.

Ἡ ἄλλη παρατήρηση εἶναι ὅτι τά μεγάλα αὐτά διαμερίσματα (μέσα στά ἑλληνικά μέτρα πάντοτε) θά πρέπει νά ὑποδιαιρεθοῦν σέ πολλές μικρές μονάδες, στενότερες καί ἀπό τήν ἐπαρχία, μέ ἀρχές δικές τους καί μέ τή δυνατότητα γιά κοινοπραξίες, προπάντων σέ ὅ,τι ἀφορᾶ τή γεωργία. Γιατί ὁ πρῶτος ἀντικειμενικός σκοπός εἶναι νά λυτρωθεῖ ὁ πολίτης ἀπό τό «ταμπού» τῆς ἐξουσίας! Καί θά λυτρωθεῖ μόνον ἄν ἔχει τρόπο νά παρακολουθεῖ ἀπό κοντά ποῦ καί πῶς ἀξιοποιοῦνται οἱ θυσίες του, οἰκονομικές καί ἄλλες, πού σήμερα καταβροχθίζονται ἀπό ἕνα μακρινό καί ἀόρατο Φάντασμα.

Πηγή 

Γυμνός, Ιούλιο μήνα, το καταμεσήμερο

 απόσπασμα από το "Μικρό ναυτίλο" του Οδυσσέα Ελύτη 


VIII

Γυμνός, Ιούλιο μήνα, το καταμεσήμερο. Σ' ένα στενό κρεβάτι, ανάμεσα σε δυο σεντόνια χοντρά, ντρίλινα, με το μάγουλο πάνω στο μπράτσο μου, που το γλείφω και γεύομαι την αρμύρα του.

Κοιτάζω τον ασβέστη αντικρύ στον τοίχο της μικρής μου κάμαρας.

Λίγο πιο ψηλά το ταβάνι με τα δοκάρια. Πιο χαμηλά την κασέλα όπου έχω αποθέσει όλα μου τα υπάρχοντα: δυο παντελόνια, τέσσερα πουκάμισα, κάτι ασπρόρουχα.

Δίπλα, η καρέκλα με την πελώρια ψάθα. Χάμου, στ' άσπρα και μαύρα πλακάκια, τα δυο μου σάνταλα.

Έχω στο πλάι μου κι ένα βιβλίο.

Γεννήθηκα για να 'χω τόσα. Δε μου λέει τίποτε να παραδοξολογώ.

Από το ελάχιστο φτάνεις πιο σύντομα οπουδήποτε. Μόνο που 'ναι πιο δύσκολο.

Κι από το κορίτσι που αγαπάς επίσης φτάνεις, αλλά θέλει να ξέρεις να τ' αγγίξεις οπόταν η φύση σου υπακούει.

Κι από τη φύση -αλλά θέλει να ξέρεις να της αφαιρέσεις την αγκίδα της.

Γυμνός, Iούλιο μήνα, το καταμεσήμερο. Σ” ένα στενό κρεβάτι, ανάμεσα σε δυο σεντόνια χοντρά, ντρίλινα, με το μάγουλο πάνω στο μπράτσο μου που το γλείφω και γεύομαι την αρμύρα του. Kοιτάζω τον ασβέστη αντικρύ στον τοίχο της μικρής μου κάμαρας. Λίγο πιο ψηλά το ταβάνι με τα δοκάρια. Πιο χαμηλά την κασέλα όπου έχω αποθέσει όλα μου τα υπάρχοντα: δυο παντελόνια, τέσσερα πουκάμισα, κάτι ασπρόρουχα. Δίπλα, η καρέκλα με την πελώρια ψάθα. Xάμου, στ” άσπρα και μαύρα πλακάκια, τα δυο μου σάνταλα. Έχω στο πλάι μου κι ένα βιβλίο. Γεννήθηκα για να “χω τόσα. Δεν μου λέει τίποτε να παραδοξολογώ. Aπό το ελάχιστο φτάνεις πιο σύντομα οπουδήποτε. Mόνο που “ναι πιο δύσκολο. Kι από το κορίτσι που αγαπάς επίσης φτάνεις, αλλά θέλει να ξέρεις να τ” αγγίξεις οπόταν η φύση σού υπακούει. Kι από τη φύση – αλλά θέλει να ξέρεις να της αφαιρέσεις την αγκίδα της....

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/gimnos-iouli-mina-katamesimero/

Γυμνός, Iούλιο μήνα, το καταμεσήμερο. Σ” ένα στενό κρεβάτι, ανάμεσα σε δυο σεντόνια χοντρά, ντρίλινα, με το μάγουλο πάνω στο μπράτσο μου που το γλείφω και γεύομαι την αρμύρα του. Kοιτάζω τον ασβέστη αντικρύ στον τοίχο της μικρής μου κάμαρας. Λίγο πιο ψηλά το ταβάνι με τα δοκάρια. Πιο χαμηλά την κασέλα όπου έχω αποθέσει όλα μου τα υπάρχοντα: δυο παντελόνια, τέσσερα πουκάμισα, κάτι ασπρόρουχα. Δίπλα, η καρέκλα με την πελώρια ψάθα. Xάμου, στ” άσπρα και μαύρα πλακάκια, τα δυο μου σάνταλα. Έχω στο πλάι μου κι ένα βιβλίο. Γεννήθηκα για να “χω τόσα. Δεν μου λέει τίποτε να παραδοξολογώ. Aπό το ελάχιστο φτάνεις πιο σύντομα οπουδήποτε. Mόνο που “ναι πιο δύσκολο. Kι από το κορίτσι που αγαπάς επίσης φτάνεις, αλλά θέλει να ξέρεις να τ” αγγίξεις οπόταν η φύση σού υπακούει. Kι από τη φύση – αλλά θέλει να ξέρεις να της αφαιρέσεις την αγκίδα της....

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/gimnos-iouli-mina-katamesimero/

Η λογική της μαγιάς

Του Χρήστου Γιανναρά

Ζούμε έναν ρεαλιστικότατο (όχι ρητορικό – αλληγορικό) εφιάλτη. Και ζούμε εφιάλτη, όχι επειδή ακροβατούμε μεταξύ άτακτης χρεοκοπίας και εξανδραποδιστικής υποτέλειας, όχι. Η τρομακτική καταστροφή που έχει συμβεί στη χώρα μας, είναι η ολοκληρωτική κοινωνική διάλυση. Κυριολεκτικά.

Συγκροτήστε την εικόνα: Η κυβέρνηση να παζαρεύει μισθούς και συντάξεις του επόμενου μήνα (το ψωμί της πλειονότητας του πληθυσμού) και οι οπαδοί ποδοσφαιρικών ομάδων να μαχαιρώνονται στους δρόμους για την κρετινική τους θρησκοληψία (25.4.2015). Θυμηθείτε: σήματα και πινακίδες της τροχαίας κατεστραμμένα από «πολίτες» – κάφρους σε ολόκληρη τη χώρα. «Καταλήψεις» δημόσιων κτιρίων στην καρδιά της πρωτεύουσας επί βδομάδες, με άθλια κουρελαρία συνθημάτων για «συμπαράσταση» σε στυγνούς δολοφόνους. Συμπληρώστε την εικόνα της διάλυσης με το σύμπτωμα του πλιάτσικου πού; Στα νοσοκομεία – να κλέβουν οι «ασφαλισμένοι» τις κουρτίνες, τα τηλεχειριστήρια, ακόμα και τα σκεπάσματα από τις λεκάνες των αποχωρητηρίων. Μην ξεχνάμε: θρυμματισμένα με βαριοπούλες τα όποια ελάχιστα απομεινάρια μαρμάρινων διακοσμήσεων στο κέντρο της Αθήνας, τον παρανοϊκό βανδαλισμό κάθε πανεπιστημιακού κτιρίου και κάθε σχολείου.

Περάστε τώρα σε άλλο επίπεδο: Βασικό δεδομένο του εφιάλτη της κοινωνικής διάλυσης, αλλά και θεμελιώδης συντελεστής, η κατάργηση της πληροφόρησης. Οχι με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (πρόσφατο δικτατορικό εύρημα), αλλά εκ των πραγμάτων: Ακούμε, βλέπουμε ή διαβάζουμε «ειδήσεις» και κάθε ραδιόφωνο, κανάλι ή εφημερίδα παρουσιάζει το ίδιο (κάποιο) γεγονός από τόσο διαφορετική οπτική γωνία, ώστε η είδηση να παραπέμπει από μερικούς σε θριαμβικό κατόρθωμα και από άλλους σε συμφορά – δημοσιογράφοι (λειτουργοί της κοινωνικής πληροφόρησης) κι από τις δυο μεριές. Οπως και στη Βουλή, με κάθε θέμα που έρχεται για «συζήτηση»: οι αντιθέσεις είναι προκαθορισμένες, αυτονόητες, υποχρεωτικές. Το «άσπρο» του ενός πρέπει να είναι «μαύρο» για τον άλλον.

Οι πολίτες που καταλαβαίνουν ή διαισθάνονται ότι έντιμη, απροκατάληπτη δημοσιογραφική πληροφόρηση και ανιδιοτελής πολιτικός λόγος δεν υπάρχουν στη χώρα (είναι είδος ολοκληρωτικά εξαφανισμένο), αντιδρούν με δύο κυρίως τρόπους: Ή γαντζώνονται σε ένα από τα προβαλλόμενα ψεύδη (σε όποιο ταιριάζει καλύτερα στις ψυχολογικές τους προκαταλήψεις) – γαντζώνονται με πείσμα αποκαλυπτικό του άλογου, ενορμητικού (όχι ελεύθερου – κριτικού) χαρακτήρα της επιλογής. Ή εγκαταλείπονται στην απόγνωση που φαρμακώνει τη ζωή τους.

Αυτή η εξάρτηση της ζωής, της ανθρωπιάς, των ελπίδων μιας κοινωνίας (εκατομμυρίων ανθρώπων) από την ιδιοτελέστατη αυθαιρεσία ανθρώπων της «πληροφόρησης» και επαγγελματιών της πολιτικής δημιουργεί κακοήθη νεοπλάσματα στον συλλογικό βίο. Δεν έχουμε ακόμα γλωσσικά σημαίνοντα για να σημάνουμε αυτή την κακοήθεια. Εξακολουθούμε να ονομάζουμε «ειδήσεις» τη μεθοδική και χυδαία παραπληροφόρηση. Ονομάζουμε «πολιτικά κόμματα» τις συντεχνίες της εξουσιαστικής ιδιοτέλειας (ακόμα και υποδίκων στην κοινή συνείδηση για καταλήστευση του κοινωνικού χρήματος), συντεχνίες λωποδυτών ή τραμπούκων νεοναζιστών ή νοσταλγών και υπέρμαχων της σταλινικής φρίκης.

Εξακολουθούμε να ονομάζουμε «τρίτη εξουσία» το δικαστικό σώμα, που την ηγεσία του τη διορίζουν οι αποκλειστικοί εξουσιαστές της χώρας: τα κόμματα. Ονομάζουμε «φορολογία» κάθε αυθαίρετο χαράτσι, αδιάντροπη κλοπή του μόχθου των πολιτών για να πληρωθούν χρέη εξωφρενικά που μας φόρτωσαν εγκληματίες «πολιτικοί» προκειμένου να συντηρήσουν το «πελατειακό κράτος» τους.

Το ψεύτισμα κάθε κοινωνικής λειτουργίας, η πλαστογράφηση θεσμών και κοινωνικών κατακτήσεων, η καμουφλαρισμένη αλλά μεθοδική κατάλυση του κοινωνικού κράτους, ο παλιμβαρβαρισμός της ιδιωτικοποίησης των πάντων, ο ολοκληρωτισμός της φεουδαλικής απολυταρχίας των «αγορών», είναι άραγε αναστρέψιμα ιστορικά δεδομένα; Η εφιαλτική διάλυση της ελληνικής κοινωνίας, η καταστροφή της γλώσσας, η διαστροφή της ιστορικής αυτοσυνειδησίας, η θρησκειοποίηση του εκκλησιαστικού γεγονότος, κοντολογίς: η έκλειψη του Ελληνισμού από τον στίβο της Ιστορίας, είναι συμπτώματα που επιδέχονται αντιστροφή ή είναι τεκμήρια αναπότρεπτου τέλους;

Πολιτική απάντηση (απάντηση πολιτικής πρακτικής) δεν μπορεί να υπάρξει σε αυτό το ερώτημα. Ακόμα κι αν ολόκληρο το υπέρογκο χρέος, το εξωφρενικό, μάς το χάριζαν οι δανειστές μας, οι αντικοινωνικές συμπεριφορές, ο πρωτογονισμός, ο αχαλίνωτος εγωκεντρισμός, πώς θα μπορούσαν να αναχαιτιστούν; Οδήγησε ποτέ σε κοινωνική συνοχή ο καταναλωτισμός; Δημιούργησαν ποτέ κοινωνική συνείδηση οι ηθικολογίες, τα εθνικιστικά φληναφήματα, εξαλείφθηκε ποτέ με ξόρκια και κατάρες η φαυλότητα, η κτηνώδικη χρηματολαγνεία;

Ο Ελληνισμός δεν είναι φυλή, δεν επέζησε χιλιάδες χρόνια χάρη στους νόμους της ζωολογίας. Είναι γένος, γέννημα τρόπου ύπαρξης και συνύπαρξης, δηλαδή πρόταση πολιτισμού με πανανθρώπινη δυναμική. Επιβιώνει ο Ελληνισμός όσο σαρκώνει την πρόταση βίου που τον ανάδειξε ξεχωριστόν στην Ιστορία, τον αντιδιέστειλε από τον πρωτογονισμό του ατομοκεντρισμού, δηλαδή της βαρβαρότητας.

Οπως στους αιώνες της Τουρκοκρατίας έτσι και στον ζόφο της σημερινής καταστροφής και ατίμωσης, αν ο Ελληνισμός σωθεί, αυτό θα γίνει όχι με τη λογική της εξουσίας, των νομοθετημάτων, τα καραγκιοζιλίκια της ξιπασιάς του «εκσυγχρονισμού». Θα γίνει με τη λογική της «μαγιάς» που έλεγε ο Μακρυγιάννης, της κρυμμένης μέσα στο νεκρό φύραμα παρουσίας ζωντανών ανθρώπων – και ζωντανός άνθρωπος είναι αυτός που σώζει νόημα ζωής, χαρά ζωής, μέσα στον απελπισμό της αποσύνθεσης.

Μια χούφτα δάσκαλοι, μια χούφτα παπάδες, μια χούφτα άνθρωποι της Τέχνης, της μαστοριάς. Από τα κάτω φυτρώνει η ελπίδα, όχι από τα μεγάφωνα. Στους ελάχιστους σώζεται το θάμβος της ελληνικής λαλιάς, η αξιοπρέπεια της ιστορικής αυτοσυνειδησίας, το σθένος της πίστης – εμπιστοσύνης κρυμμένο, για αιώνες, στην ακαταμάχητη φρασούλα: «έχει ο Θεός».

Πηγή 

Οι περιπέτειες της ελληνικής συνείδησης

του Νάσου Βαγενά

Γραμμένη στα μέσα της δεκαετίας του 1960 η μελέτη του Νίκου Σβορώνου Το ελληνικό έθνος: Γένεση και διαμόρφωση του νέου Ελληνισμού παρέμεινε ανέκδοτη επί τέσσερις δεκαετίες για να εκδοθεί μόλις σήμερα (εκδόσεις Πόλις). Εξετάζοντας το θέμα της συνέχειας ή ασυνέχειας της ελληνικής ιστορίας ο μαρξιστής ιστορικός οδηγείται σε ένα συμπέρασμα διαφοροποιούμενο από τις απόψεις όχι μόνο της εθνικιστικής αλλά και της μοντερνιστικής (/μαρξιστικής) θεωρίας του έθνους, το οποίο ασφαλώς θα προκαλέσει συζητήσεις.Πώς γράφεται μια θεωρία της διαμόρφωσης του έθνους; Καθώς μια θεωρία οφείλει να είναι γενική και να περιλαμβάνει όλες τις γνωστές εκδηλώσεις ενός φαινομένου, και καθώς κανείς δεν μπορεί να είναι επαρκής γνώστης της παγκόσμιας ιστορίας, μια αρκούντως πειστική (αν όχι ιδεώδης) θεωρία του εθνικισμού θα μπορούσε να γραφεί από έναν ιστορικό που, εκτός από τη διαμόρφωση του εθνικισμού στο πεδίο της δικής του ειδίκευσης, θα γνώριζε όσο το δυνατόν καλύτερα την πορεία του σχηματισμού και όσο το δυνατόν περισσότερων άλλων εθνικών μορφωμάτων.
Οι σκέψεις αυτές - αυτονόητες άλλωστε - μας έρχονται στον νου όταν συγκρίνουμε το περιεχόμενο του γραμμένου στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και μόλις σήμερα εκδεδομένου βιβλίου του Νίκου Σβορώνου Το ελληνικό έθνος: Γένεση και διαμόρφωση του νέου Ελληνισμού με τις αναφορές στη νεοελληνική περίπτωση που περιέχονται στα θεωρητικά βιβλία των επιφανέστερων σήμερα μελετητών του εθνικισμού. Διότι η σύγκριση αυτή μας κάνει να αισθανόμαστε ότι, αν και οι μελετητές αυτοί έχουν ανατρέψει βασικές βεβαιότητες των εθνικιστών ιστορικών, ορισμένες πραγματεύσεις τους κάθε άλλο παρά είναι επαρκείς.
* Ιδεοληπτική ανάγνωση
Είναι φανερό ότι οι αναφορές στη νεοελληνική εθνική διαμόρφωση των Ε. Gellner, Ε. Kedourie, Ε. J. Hobsbawm, Benedict Anderson (αλλά και άλλων) στηρίζονται σε ελλιπή γνώση της νεοελληνικής ιστορίας (έλλειψη που οφείλεται κυρίως στην αδυναμία πρόσβασής τους - εξαιτίας της άγνοιας της ελληνικής γλώσσας - σε ελληνικές πηγές). Ο Kedourie, λ.χ., που δεν φαίνεται να έχει διαβάσει άλλο ελληνικό κείμενο πέρα από το γραμμένο στα γαλλικά «Υπόμνημα» (1803) του Κοραή, πιστεύει ότι ο Κοραής είναι ο πρώτος Νεοέλληνας που αισθάνεται ότι οι νεότεροι Ελληνες είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων. Ο Anderson - συγγραφέας του περίφημου βιβλίου Φαντασιακές κοινότητες (1983), το οποίο εισήγαγε και καθιέρωσε τον χρησιμοποιούμενο κατά κόρον σήμερα όρο φαντασιακός στον περί έθνους λόγο - αντλεί τις όποιες γνώσεις του για τους Νεοέλληνες από τον... Kedourie.
Θα περίμενε κανείς ότι οι έλληνες μελετητές του εθνικισμού, οι οποίοι αναπαράγουν γόνιμα στις εργασίες τους ορισμένες από τις διαπιστώσεις των εν λόγω θεωρητικών, θα τους ανταπέδιδαν την οφειλή τους επισημαίνοντας - ως καθ' ύλην αρμοδιότεροι - τις ελλείψεις των νεοελληνικών αναφορών τους. Ομως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Απεναντίας μεταφέρουν μηχανικά στα κείμενά τους τις ανιστόρητες περί νέου ελληνισμού απόψεις των προτύπων τους. Ετσι προσλαμβάνοντας κυριολεκτικά τη νεωτεριστική άποψη ότι «δεν είναι το έθνος εκείνο που δημιουργεί τον εθνικισμό αλλά ο εθνικισμός εκείνος που δημιουργεί το έθνος» και οδηγούμενοι στην πεποίθηση ότι «το ζήτημα της μελέτης του εθνικισμού είναι πώς η ερμηνεία του να μη "μολυνθεί" από τυχόν προαποδοχή της ιδέας του έθνους», υποστηρίζουν ότι πριν από το τέλος του 18ου αιώνα δεν υπάρχουν άνθρωποι που να αυτοπροσδιορίζονται ως Ελληνες σε επίπεδο εθνότητας. «Μια "εθνική" ελληνική ταυτότητα» γράφουν «κατασκευάζεται μόνο με τον ελληνικό Διαφωτισμό».
H πεποίθηση αυτή, που διατυπώνεται ως αντίδραση προς την παπαρρηγοπούλεια άποψη της συνέχειας του ελληνισμού, όπως αυτή έχει προσληφθεί από την ελληνική εθνικιστική ιστοριογραφία, δηλώνει ότι οι εν λόγω ιστορικοί μας έχουν ελλιπή γνώση των πριν από τον ελληνικό Διαφωτισμό πηγών. Θέλω να πω ότι, αν οι έλληνες εθνικιστές ιστορικοί διάβαζαν ιδεοληπτικά αυτές τις πηγές, οι αντιεθνικιστές ιστορικοί διακατεχόμενοι από μιαν άλλη ιδεοληψία - ότι όχι μόνο οι απόψεις της εθνικιστικής ιστοριογραφίας είναι ιδεολογηματικές αλλά και οι πηγές στις οποίες στηρίζονται αυτές οι απόψεις είναι αναγκαστικά αναξιόπιστες - απαξιούν να τις διαβάσουν ή, αν διαβάσουν κάποιες από αυτές, τις ερμηνεύουν όχι λιγότερο ιδεοληπτικά μέσα από τις προδιαγραφές των θεωρητικών τους σχημάτων.
* Θεωρία και πραγματικότητα
Οι αντιεθνικιστές ιστορικοί αποφεύγουν να συνομιλήσουν ακόμη και με τον μη εθνικιστή Σβορώνο (διότι τις απόψεις που περιέχονται στο Ελληνικό έθνος ο Σβορώνος τις είχε ήδη διατυπώσει συνοπτικά σε προηγούμενα έργα του). Και αυτό ίσως γιατί - υποθέτω -, καθώς ο Σβορώνος είναι μαρξιστής (απορρίπτει, όπως και αυτοί, «τις ρομαντικές αντιλήψεις που παρουσίαζαν το έθνος ως κάποια υπερβατή οντότητα, έκφραση μιας φυλής ή ενός μεταφυσικού "λαϊκού πνεύματος", μιας "ψυχής"») και πιστεύει ότι η δημιουργία του έθνους «υπακούει σε κάποια ιστορική νομοτέλεια και βρίσκεται σε στενή εξάρτηση με τους κοινωνικούς παράγοντες που κινούν την ιστορία», η αντίκρουση των απόψεών του θα προϋπέθετε μια συζήτηση περί θεωρίας του έθνους η οποία στην ελληνική περίπτωση δεν θα μπορούσε να αποφύγει το θέμα της ιδιαιτερότητάς της και το θέμα των πηγών που μαρτυρούν αυτή την ιδιαιτερότητα, μια συζήτηση που θα απαιτούσε γνώση της μεταβυζαντινής και της βυζαντινής ιστορίας ανάλογη με εκείνη του Σβορώνου.
Και κατά τούτο κυρίως διαφέρει ο Σβορώνος από τους εν λόγω ιστορικούς. «Εκείνο που δεν ανέχεται ο ιστορικός» λέει σε μια συνέντευξή του (1988) «είναι η τυφλή μίμηση έτοιμων μεθοδολογικών σχημάτων, χωρίς να εξετάζεται αν ταιριάζουν στην πραγματικότητα που ερευνάται». Μια τέτοια ιστορική αντίληψη προϋποθέτει την πεποίθηση ότι η ιστορία δεν κατανοείται από δεύτερο χέρι, δηλαδή μόνο από τη βιβλιογραφία, ότι ο ιστορικός πρέπει να κάνει και πρωτογενή έρευνα. Οπως σημειώνει ο Σπ. I. Ασδραχάς στα εύστοχα «Προλεγόμενά» του στο Ελληνικό έθνος, «στον Σβορώνο η θεωρία υπόκειται ως ιστορικό σκεπτικό, δεν αναδύεται και, πολύ περισσότερο, δεν εκτοπίζει την "οντολογία" της ιστορίας. Είναι βέβαιο ότι, αν το κείμενο αυτό γραφόταν σε κοντινότερούς μας καιρούς, θα είχε την ίδια "φιλοσοφία της σύνθεσης", παρά την άνθηση των ερευνών και των συνθετικών δοκιμών γύρω από την έννοια και την πραγματικότητα του έθνους». Αυτός ήταν άλλωστε ο λόγος της διαφωνίας του Σβορώνου με τη μαρξιστική, μάλιστα κομματική, λογιοσύνη, οι απόψεις της οποίας ως προς το θέμα της ιστορικής πορείας του ελληνισμού ήταν παρόμοιες με αυτές των σημερινών θεωριοκρατούμενων ιστορικών.
* Λανθάνουσα συνέχεια
Το ερώτημα λοιπόν που θα πρέπει να τεθεί δεν είναι ποιες θα ήταν οι απόψεις του Σβορώνου στο θέμα της συνέχειας ή ασυνέχειας του ελληνισμού αν είχε διαβάσει ορισμένες από τις νεότερες θεωρίες περί έθνους, αλλά ποιες θα ήταν για το θέμα αυτό - και ίσως όχι μόνο γι' αυτό - οι απόψεις του Gellner, του Hobsbawm, του Kedourie, του Anderson ή άλλων, αν είχαν διαβάσει το Ελληνικό έθνος του Σβορώνου.
Αλλωστε ο Σβορώνος, που δεν αγνοούσε τις ως τον θάνατό του (1989) διαμορφώσεις της θεωρίας, είχε ήδη απαντήσει στη βεβαιότητα της σημερινής θεωρίας ότι ο εθνικισμός προηγείται του έθνους. H διαφωνία του με τους αριστερούς συντρόφους του (που τη δεκαετία του 1940 διατύπωναν με λιγότερο σοφιστικό τρόπο αυτό που έχει αναπτυχθεί σήμερα σε περίτεχνη θεωρία) ήταν - σημείωνε το 1988 - ότι «είχαν μπερδέψει, όπως γίνεται συχνά ακόμη και τώρα, το πρόβλημα της διαμόρφωσης μιας εθνότητας με το πολιτικό αίτημα του εθνικού κράτους». Εχοντας εισαγάγει στη συζήτηση τη δική του μαρξιστική ανάγνωση του εθνικισμού με κύριο χαρακτηριστικό της οπτικής του τη διασύνδεση του κοινωνικοοικονομικού παράγοντα με τον πολιτισμικό στη μακρά διάρκεια, ο Σβορώνος αμφισβητεί και το 1988 τη θεωρία ότι η έννοια του έθνους γεννήθηκε από την αστική τάξη. «H σύνδεση της αστικής τάξης» λέει «είναι με την έννοια του εθνικού κράτους όχι με την έννοια του έθνους, που την έχουν διαμορφώσει πολύ πριν οι διάφοροι λαοί».
Ο Σβορώνος, διαφορετικά από τους θεωριοκρατούμενους ιστορικούς, δεν πιστεύει ότι όσα υποστηρίζουν οι άνθρωποι με διαφορετική ιδεολογία ή άποψη από τη δική του είναι αναγκαστικά όλα λανθασμένα. Διαφοροποιείται από την εθνικιστική βεβαιότητα της αδιάσπαστης ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού, ωστόσο ανιχνεύει την ύπαρξη λανθάνουσας «πολιτιστικής και ως ένα σημείο εθνολογικής συνέχειας», η οποία από τον 6ο ως τον 11ο αιώνα συντηρεί υποσυνειδησιακά την ελληνικότητα, για να ανακτήσει ο ελληνισμός σταδιακά τη συνειδητότητά του από το τέλος του 11ου και τις αρχές του 12ου αιώνα, σε μια νέα ιστορική πορεία που θα διαρκέσει ως τις αρχές του 19ου αιώνα και θα διαμορφώσει «σε συντελεσμένο έθνος» τον νέο ελληνισμό. Ο ορατότερος και αποφασιστικότερος συντηρητής της πολιτισμικής συνέχειας ήταν η εξελισσόμενη ανά τους αιώνες χωρίς διακοπή ελληνική γλώσσα, η οποία με τη «συνδετική και αφομοιωτική λειτουργία της» επέτρεψε την ανάκτηση αυτής της συνειδητότητας.
* Γλώσσα και κόσμος
Με το Ελληνικό έθνος ο Σβορώνος δεν επιχειρεί μια συνθετική αφήγηση της ελληνικής ιστορίας αλλά παρακολουθεί την πορεία της ελληνικότητας προσδιορίζοντας τα κύρια χαρακτηριστικά των διαφόρων σχηματισμών από τους οποίους πέρασε το ανθρώπινο σύνολο που ονομάζεται ελληνισμός έως ότου φτάσει στη διαμόρφωση μιας εθνικής ταυτότητας. Αν θέλαμε να εντάξουμε την προσέγγισή του στο πλαίσιο των ποικίλων προσεγγίσεων για το έθνος και τον εθνικισμό των τελευταίων πενήντα χρόνων - αρχεγονικές, παλαιικές, μοντερνιστικές, εθνοσυμβολικές, μεταμοντερνιστικές - θα λέγαμε ότι ο Σβορώνος προοικονομεί τις εθνοσυμβολικές. Απορρίπτοντας την ιδέα της φυλετικής σύστασης του έθνους και συσχετίζοντας τον κοινωνικοοικονομικό παράγοντα με την πολιτισμική παράδοση, ο Σβορώνος μάς δίνει μιαν άποψη για την πορεία του ελληνισμού πειστικότερη από εκείνη των κυρίαρχων σήμερα στη χώρα μας, στο πανεπιστημιακό επίπεδο, μοντερνιστικών και μεταμοντερνιστικών σχημάτων, μιαν άποψη που ενισχύεται από τις πρόσφατες μελέτες των εθνοσυμβολιστών (Perry Anderson, Α Zone of Engagement, 1992 Α. D. Smith, Nationalism, 2001), όπως και από πρόσφατες παρατηρήσεις της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της εξελικτικής ψυχολογίας για τον σημαντικό ρόλο των πολιτισμικών στοιχείων και του αισθήματος στη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης. Αλλά και που βρίσκει μιαν απροσδόκητη (ακούσια βέβαια) συνηγορία από τις μεταμοντερνιστικές απόψεις για τη γλώσσα ως απόλυτο διαμορφωτή της πραγματικότητας. Διότι αν «δεν υπάρχει εκτός γλώσσας», όπως υποστηρίζουν οι απόψεις αυτές, αν τον κόσμο μου τον ορίζει η γλώσσα μου, και αφού δεν υπάρχει μία, παγκόσμια, γλώσσα αλλά πολλές και διαφορετικές, τότε η συνέχεια της ελληνικής γλώσσας, που είναι αδιαμφισβήτητη, θα πρέπει να συντηρεί εκείνο που ο Σβορώνος περιγράφει ως λανθάνουσα ελληνική συνέχεια.
Ο κ. Νάσος Βαγενάς είναι καθηγητής της Θεωρίας και Κριτικής της Λογοτεχνίας στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Πηγή 

"...Η Πολιτεία ή κράτος όπως το λέτε σήμερα είναι το συμβόλαιο των νεκρών με τους ζωντανούς και τους απογόνους τους. Άκουσέ με"

Του Π. Ήφαιστου

Κάποτε κατοίκησα στο Θησείο. Με συμφοιτητές μου, παλαιότερα, πηγαίναμε στην Αγορά και συζητούσαμε. Περίπου θέατρο που αναβίωνε την άμεση δημοκρατία. Σούρουπο πριν λίγες μέρες, πήγαινα να συναντήσω συνάδελφο από το εξωτερικό που περνούσε από την Αθήνα. Εκεί κοντά σε μια ταβέρνα που ξέρω με καλή ρετσίνα. Κατηφορίζοντας συνάντησα τον Διογένη. Με ξάφνιασε: Κουρασμένος, απογοητευμένος και ανήσυχος. Το λυχνάρι του μισοσβησμένο.
Π. Ήφαιστος. Τι έχεις Διογένη; Είσαι καλά;
Διογένης. Όχι. Πάει να σβήσει το λυχνάρι, εγώ γέρασα και θα πεθάνω. Ψάχνω και δεν τους βρίσκω.
Π. Ήφαιστος. Τι ψάχνεις και ποιους δεν βρίσκεις;
Διογένης. Ψάχνω για λίγους Έλληνες Αστούς. Λίγους φιλελεύθερους, μπορούμε να τους ονομάσουμε και αστικοφιλελεύθερους. Δεν βρίσκω ούτε ένα.
Π. Ήφαιστος. Μήπως υπερβάλλεις Διογένη; Για όρισέ μου τι εννοείς «αστικοφιλελεύθερος».
Διογένης. Πολλά θα μπορούσα να πω. Αρχίζω από τον φίλο μου τον Τσαρούχη. Σωστά είπε πως αν και κομμουνιστής θα ανεχόταν και θα δεχόταν Γάλλους ή Βρετανούς αστούς. Ιδού πως το αιτιολόγησε ο μεγάλος ζωγράφος και άφθαστος αμπελοφιλόσοφος, όμως εμένα:
Πρώτον, γιατί οι μοντερνιστές αστοί είναι κύριοι. Θα με εκμεταλλεύονταν και θα με κατέστελλαν εάν επαναστατούσα αλλά δεν θα μου ρουφούσαν όλο το αίμα.
Δεύτερον, δεν θα μου ρουφούσαν όλο το αίμα γιατί είναι ορθολογιστές. Ως ορθολογιστές λοιπόν και Γάλλοι και Άγγλοι αστοί δεν θα ρουφούσαν όλο το αίμα των πολιτών για να μην τους εξολοθρεύσουν, να μην τους αναγκάσουν να μεταναστεύσουν και να τους κρατήσουν εν ζωή με τα ελάχιστα εκείνα κριτήρια μιας φιλελεύθερης θεωρίας. Γιατί όπως θα ξέρεις υπάρχουν και φιλελεύθεροι που δεν είναι στυγνοί Δαρβινιστές. Φιλελεύθεροι που είναι Αριστοτελιστές και σέβονται ελάχιστα, στοιχειώδη και στοιχειώδη.
[Για να μην παρεξηγηθούμε, μου είπε ο Διογένης, μην θεωρήσεις ότι εγώ είμαι Αριστοτελιστής. Ανάλυση των πραγμάτων κάνω ενώ ψάχνω για σύγχρονους Έλληνες αστούς και μάλιστα ενθυμούμενος τις οξυδερκείς παρατηρήσεις του Τσαρούχη εκεί υψηλά στα σύννεφα όπου συναντιόμαστε και αμπελοφιλοσοφούμε]
Τρίτον και συναφές, θα προτιμούσα τους Άγγλους και Γάλλους Αστούς, μου λέει ο Τσαρούχης, επειδή είναι πατριώτες. Πώς να το κάνουμε, λέει ακόμη εκεί υψηλά ο ζωγράφος. Είναι εκμεταλλευτές αλλά κύριοι και αριστοκράτες που διαιωνίστηκαν με κράτος, δεν έχουν πολλή δημοκρατία παρά μόνο συμβάσεις δικαιωμάτων που συχνά δεν τηρούν αλλά ξέρουν την σημασία για αυτούς του κράτους στον σύγχρονο ανελέητο κόσμο. Συμφωνώ με τον Τσαρούχη, συνεχίζει ο Διογένης. Η φιλοπατρία για ένα σύγχρονο μοντερνιστή αστό είναι κανόνας. Στην Ελλάδα είναι εξαίρεση που και αυτή χρειάζομαι μεγαλύτερο λυχνάρι για να την βρω.
Τέταρτον, μου είπε επίσης ο Τσαρούχης: Θα προτιμούσα Άγγλους αστούς γιατί δεν θα υπηρετούσαν τους κατακτητές και όσοι το έκαναν όταν οι κατακτητές φεύγουν, εκτελούν τους δοσίλογους.
Πέμπτο, προσθέτω σε αυτά που είπε ο Τσαρούχης, συνέχισε ο Διογένης: Οι μοντερνιστές αστοί (ακόμη και η ιδιόμορφη κρατική νομενκλατούρα του Στάλιν το ίδιο έκανε) αν δεν τους εκτελέσουν τους στέλνουν σπίτι τους. Δεν τους αμείβουν με εξουσιαστικές καρέκλες όπως κάνετε εσείς οι νεοέλληνες μετά το 1830. Όταν μετά την επανάσταση εξολοθρεύατε την Ελληνική αστική τάξη της διασποράς για να βάζετε έκτοτε στην εξουσία μόνο όσους υπηρετούν τους ξένους, όσους λένε ψέματα, όσους εξελίσσονται σε συμμορίες ληστών και όσους όταν και όποτε σηκώνεται κεφάλι σας εξοντώνουν, σας εξορίζουν και στο τέλος θα σας αποτελειώσουν. Ακόμη αγαπητέ μεγαλονησιώτη, συνέχισε ο Διογένης, εάν σταθούμε τα τελευταία πέντε χρόνια, ο Γάλλοι ή Άγγλοι αστοί δεν θα έκαναν αυτό που σας κάνουν οι Έλληνες αστοί. Οι οποίοι για να γλύφουν κάτι κοκαλάκια, οι άθλιοι, καταστρέφουν και εκποιούν τον πλούτο των νεοελλήνων που με κόπο και μόχθο έκαναν μετά το 1821. Οι οποίοι για να γλύφουν κοκαλάκια δεν διστάζουν να ψηφίζουν κατ’ εντολή ξένων κάθε βράδυ νόμους που επικαλούνται ως νομιμοποίηση για να σας αποτελειώσουν. Τι αθλιότητα: Για μια κίβδηλη καρέκλα οι απάτριδες, οι άπληστοι και οι νάνοι συγκρινόμενοι με τους Γάλλους ή Άγγλους αστούς.
Π. Ήφαιστος. Διογένη είσαι επαναστάτης. Όρισέ μου σε παρακαλώ τι εννοείς με Έλληνα αστικοφιλελεύθερο.
Διογένης. Όπως ξέρεις ίσως και εγώ με δικούς σας όρους να μπορούσα κάλλιστα να ονομαστώ κομμουνιστής (ή όπως λέτε εσείς οι σύγχρονοι Έλληνες προοδευτικός). Ας πούμε όμως ότι «είμαι κομμουνιστής αλλά Έλληνας» και μάλιστα όπως και ο Τσαρούχης και τόσοι άλλοι λογικός και ορθολογιστής. Γι’ αυτό θέλω να ζω σε αυτή την χώρα αξιοπρεπώς έστω και αν είμαι φτωχός και τον ορίζω τον Έλληνα αστό ως εξής:
Πρώτον, είναι πατριώτης. Η φιλοπατρία είναι εγγενής σε κάθε μέλος κάθε πολιτείας κάθε εποχής και κάθε περιοχής. Είτε είσαι αστός είτε κομμουνιστής πρέπει να ξέρεις ότι δεν πρόκειται να ενωθεί ο πλανήτης, δηλαδή οι κινέζοι με τους Άραβες, οι Άραβες με τους Σουηδούς και όλοι οι άλλοι με όλους τους άλλους. Η πατρίδα λοιπόν είναι πατρίδα όπως και να έχει. Ακόμη και σε μια συμπολιτεία που δεν βλέπω να κοντεύει.
Δεύτερον, οι δικός μου τύπος Έλληνα αστού δεν υπηρετεί δουλικά τους ξένους αλλά διαπραγματεύεται με τους ξένους οι οποίοι στον δικό μας κόσμο τον κλασικό και στον δικό σας τον κρατοκεντρικό, όπως τον λέτε, οι ξένοι όταν κατέχουν την εξουσία μόνο κατακτητές μπορούν να είναι. Ο δικός μου Έλληνας αστός μεγιστοποιεί τα συμφέροντα της χώρας του παλεύοντας αενάως να ισορροπήσει τις σχέσεις με τους πιο ισχυρούς (Αυτό φαίνεται διάβασε ο Διογένης που μάλλον εκεί μέσα στο πιθάρι του κοντά στην Ακρόπολη διαθέτει και διαδίκτυο: «πελατειακές διαπραγματεύσεις τα λέτε εσείς οι στρατηγιστές - http://wp.me/p3OlPy-wB).
Τρίτον, όπως κάνουν εκεί στην χώρα του John Rawls φροντίζουν για μια στοιχειώδη έστω διανεμητική δικαιοσύνη που συμβολίζει μια εξέλιξη σε σχέση με τον Θεοκρατικό Μεσαίωνα των δουλοπαροίκων και των ρακένδυτων. Τα πράγματα εξελίσσονται, πώς να το κάνουμε, μόνο οι Έλληνες δεν εξελίσσονται και γι’ αυτό δεν έχουν αστούς. Αν και το ξέρω πως ποτέ δεν θα φτάσουν ποτέ οι σύγχρονοι Έλληνες την δημοκρατία αυτών που επικαλούνται ως προγόνους τους θα μπορούσαν να έχουν λίγα –μα τον Δία λίγα, ελάχιστα τουλάχιστον– checks and balances.
Ντροπή σας νεοέλληνες. Μηδέν δημοκρατία: Δελτία των οκτώ (κοινώς «γιανοπριντεριστάν» και άλλες αηδίες). Πραιτοριανοί που ρυθμίζουν το τράφικ μεταξύ τροικανών και ξένων εισβολέων κάθε εποχής.
Π. Ήφαιστος. Σταμάτα Διογένη πήρες φόρα. Δηλαδή τον Κωστάκη, τον Γιωργάκη, τον Βαγγελάκη, τον Αντωνάκη και τους άλλους; Τους μηδένισες τελείως; Πριν από αυτούς τι είχαμε; Σε τελευταία ανάλυση δεν φταίνε οι Έλληνες πολίτες, αυτοί που τους ανέχτηκαν ή και συμμετείχαν στο «πάρτι», τις φούσκες και το όργιο της κατανάλωσης;
Διογένης. Ειλικρινά δεν περίμενα από εσένα τέτοια ερώτηση. Επειδή σε διαβάζω, σου υποβάλλω ότι έκανες ρητορική ερώτηση. Επειδή όποτε ανασταίνομαι διαβάζω τα κείμενα μερικών συγχρόνων Ελλήνων Μοϊκανών, ξέρω ότι μπλοφάρεις και ότι προσπαθείς να με παγιδεύσεις. Έστω. Σου απαντώ αρχίζοντας από το τελευταίο.
Πρώτον, λοιπόν, για να συντομεύσουμε επειδή πρέπει να πάω για ύπνο, το πιθάρι μου με περιμένει, να διαβάσεις Γιώργο Κοντογιώργη. Να διαβάσεις τι λέει για τις ευθύνες των μελών μιας κοινωνίας στα σημερινά καθεστώτα έμμεσης αντιπροσώπευσης αλλά και σε κάθε άλλο ελλειμματικό πολιτικό σύστημα. Το διάβασα και σε δικά σου κείμενα γι’ αυτό άσε το δούλεμα. Είναι μαζοχισμός, φίλε μεγαλονησιώτη, να δέχεστε την προπαγάνδα αυτών των άθλιων εγκάθετων και να αυτομαστιγώνεστε. Έλεος μεγαλονησιώτη. Από το 1821 δουλεύετε μέρα νύχτα, σας ληστεύουν, σας σκοτώνουν, σας υποδουλώνουν, παραδίδουν τις πατρίδες σας στους εισβολείς και εσείς δέχεστε την προπαγάνδα ότι φταίτε;
Δεύτερον, Δεν κατάλαβα! Τι εννοείς «πριν από αυτούς»; Δεν είναι οι ίδιοι ή τα παιδιά και τα εγγόνια τους; Οι ρίζες τους μάλιστα πάνε πίσω μέχρι και τον Κωλέττη.
Τρίτον, δεν έχουν σημασία τα άτομα. Τα ηγετικά μέλη των εγκάθετων εξουσιών της εξάρτησης σε ξεπεσμένα κράτη όπως το σύγχρονο δικό σας είναι μορφικά πανομοιότυπα. Είναι ένας ιδεολογικός ακταρμάς αριστεροδεξιοφασιστοκεντροσοσιαλψευτοφιλελεύθεροιτραβεστιπροοδοευτικοί. Τραβεστί ιδεολογίες που τις ντύνουν με ψεύτικα λόγια. Κάπως έτσι και μάλιστα με πολλές φτηνές εκδοχές και αποχρώσεις.
Π. Ήφαιστος. Δηλαδή Διογένη τι μας λες; Επειδή δεν βρίσκεις αστούς στην σύγχρονη Ελλάδα είσαι με τον Αλέξη; Μήπως ισοπεδώνεις τα πάντα!
Διογένης. Τίποτα δεν ισοπεδώνω. Άκου λοιπόν εις Αθήναις εξορισμένε μεγαλονησιώτη:
Σε αυτόν τον ιδεολογικοπαραταξιακό ακταρμά που εσείς ονομάζετε παρατάξεις και που πιθηκίζουν τα δυτικά αστικά κράτη υπάρχουν πολλοί εγκλωβισμένοι. Κατάσταση πολιορκίας ισχύει για όποιον θέλει να είναι σωστός αστός, σωστός πατριώτης και σωστός πολίτης ή ακόμη και σωστός κομμουνιστής.
Τώρα περί Αλέξη. Ποιον εννοείς γιατί ξέρω πολλούς. Μήπως αυτόν εκεί κοντά στο Πολυτεχνείο που έχει πολλούς φίλους από τα Εξάρχεια; Αν εννοείς αυτούς, ξέρεις πόσου αναρχικούς συνάντησα και είναι πιο πατριώτες από αυτούς που αυτοονομάζονται αστοί! Εάν εννοείς τον γνωστό Αλέξη, εκείνον που μικροδείχνει όταν τον βλέπω στις τηλεοράσεις σας, δεν κατάλαβα τι εννοείς. Αυτός είναι το πρόβλημά σας; Μήπως μεγαλονησιώτη τίποτα δεν αντιλαμβάνεσαι για το τι συμβαίνει γύρω σου. Όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα ο ρόλος του κάθε Αλέξη είναι μοιραίος και αναπόδραστος. Γιατί;
Γιατί όταν η Ελλάδα βρίσκεται στα πρόθυρα της πλήρους εξουθένωσης και ταυτόχρονα υποδούλωσης και ή εκποίησης, ενώ την ίδια στιγμή καπιταλιστές, κερδοσκόποι, τεχνοκράτες κτλ, στην Ευρώπη και εδώ– τα κάνουν θάλασσα, κάποιος θα πρέπει να τους παίξει μουσική σε ρυθμό πεντοζάλης. Δεν έχει σημασία το πρόσωπο ή εάν τον λένε Αλέξη ή κάτι άλλο. Σημασία έχει να παίζει μουσική που θυμίζει πεντοζάλη. Μιλώ πολύ σοβαρά: Η πεντοζάλη είναι η μόνη διέξοδος εδώ στην Ελλαδίτσα σας αλλά και στην Εσπερία. Όταν ο παραλογισμός και ανορθολογισμός κυριαρχήσουν χρειάζεται πεντοζάλη. Τώρα, βέβαια, μπορείς να μου πεις ότι κάποιος Αντωνάκης που αμέριμνος ζει εκεί μέσα σε ένα κήπο χρυσανθέμων υπόσχεται αργό θάνατο. Λοιπόν τι προτιμάς αργό θάνατο; Έχε τον και σου αξίζει αν τον θέλεις. Εγώ καλά είμαι σε ένα μεγάλο πιθάρι εκεί ψηλά στον χλοερό τόπο.
Δεν καταλάβατε ότι εκεί στα δελτία των 8 αργό θάνατο σας υπόσχονται. Όσοι είναι κλέφτες και λωποδύτες ήδη τα κλεμμένα τα έβγαλαν έξω. Όπως όλοι οι απατεώνες και απάτριδες όλων των εποχών, όπως όλες οι ενσαρκώσεις της ιδιωτείας και της χυδαιότητας κατέστρεψαν την πατρίδα των άλλων και όπου γη θα θρέφει το πρόστυχο τομάρι τους.
Γιατί εμείς οι Έλληνες της Αρχαιότητας είχαμε του κόσμου τα κουσούρια αλλά τον απάτριδα και τον ιδιώτη τον θεωρούσαμε το κατακάθι της γης. Τον θεωρούσαμε τον χυδαιότερο όλων και τον πρόγονο αυτού του βρώμικου όντος που αργότερα ονομάσατε Μαρκήσιο de Sade.
Μηδενισμός, ωμή ισχύς, ιδιωτεία, καταστολή, βία, κοντολογίς βαρβαρότητα.
Τώρα, συνέχισε ο Διογένης, υπάρχει μια "ιλαροτραγική ελπίδα" πλην ίσως σωτήρια. Επειδή έρχομαι από παλιά και δεν τα συγκρατώ όλα, εάν εννοείς εκείνο τον μικρό Αλέξη στην διαφήμιση που παίζει με τα τρενάκια υπάρχει μια αμυδρή ελπίδα. Πολύ μικρή ελπίδα πριν καταλυθείτε. Εσείς οι πολίτες να εξοντωθείτε, τα τομάρια οι απάτριδες πρωταθλητές της ιδιωτείας να πάνε στις πολυτελείς τρώγλες τους κάπου στο εξωτερικό και οι ξένοι να κάνουν την Ελλαδίτσα σας Λιβύη, Ιράκ και Συρία (ούτε οι τζιχατιστές σας λείπουν, θα το δείτε, φροντίσατε όλοι γι’ αυτό).
Ποια είναι αυτή η αμυδρή ελπίδα; Ο σημερινός ψηφοφόρος να διαθέτει ένστικτο επιβίωσης. Εάν δεν διαθέτει γεια σας και θα τα ξαναπούμε εκεί ψηλά στον ουρανό.
Να εμποδίσει ο ψηφοφόρους να βάλει σε κίνηση το τρένο προς την λάθος κατεύθυνση αλλά ταυτόχρονα να εμποδίσει τον σχεδόν βέβαιο εκτροχιασμό του.
Έτσι καταντήσατε την ψωροκώσταινα Ελλαδίτσα μεγαλονησιώτη: Αργό θάνατο ή κίνδυνο εκτροχιασμού.
Κάποιος λοιπόν θα πρέπει να προσέχει τον κάθε Αλέξη να μην εκτροχιάσει γιατί διαφορετικά θα σας πάρει το ποτάμι. Άκουσες μεγαλονησιώτη. Θα σας πάρει το ποτάμι.
Π. Ήφαιστος. Πριν χωρίσουμε Διογένη. Πες μου και τι εννοείς Όταν υπονοείς ότι κάτι μπορεί να γίνει.
Διογένης. Ο αργός θάνατος δεν σας αξίζει. Φροντίστε λοιπόν με μια ανεξάρτητη ψήφο να μην εκτροχιαστεί το τρένο. Τα υπόλοιπα είναι δευτερεύοντα ή και ανύπαρκτα ζητήματα. Ακόμη και τον Χαικάλη να βάλετε υπουργό πολιτισμού δεν χάθηκε ο κόσμος μπροστά στον αργό θάνατο. Άσε που εγώ ως ομότεχνό μου, περίπου, συμπαθώ τον Χαικάλη. Έτερον εκάτερον όμως.
Συμβουλεύω λοιπόν ψήφο που θα οδηγήσει σε αναγκαίες εξισορροπήσεις που θα αξιώσουν:
Στιβαρά χέρια στο Άμυνας για αποτροπή κάθε εξωτερικής απειλής.
Στιβαρά χέρια στο Εξωτερικών για να τους τα λέει εξ αμάξης με … διπλωματικό τρόπο.
Και μια γερή ομάδα παλληκάρια διαπραγματευτές –διπλωμάτες, οικονομολόγους, κτλ– να λένε σε αυτούς εκεί έξω τα λάθη τους και να τους προτείνουν αξιόπιστες διεξόδους στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Δεν κατάλαβα, δεν μπορείτε να προτείνετε διεξόδους στους υπόλοιπους Ευρωπαίους; Σοβαρές όμως γιατί σας συμφέρει. Γιατί όπως ξέρεις η Ευρώπη σήμερα χίλια κομμάτια και πολλοί διψούν για σοβαρές προτάσεις. Ο δε κάθε μικρός Αλέξης αντί να παίζει με τα τραινάκια να παίζει κανένα όργανο σε ρυθμό πεντοζάλης.
Το χρειάζονται όλοι ακόμη και εκεί στην Εσπερία. Φτάνει είπαμε ο Ανεξάρτητος Εξισορροπητής να επιβάλει στιβαρή άμυνα, στιβαρή διπλωματία και στιβαρή διαπραγμάτευση. Τώρα το ποιος είναι ο Ανεξάρτητος Εξισορροπητής να τον βρείτε εσείς. Εγώ δεν ψηφίζω γιατί είμαι πεθαμένος αλλά σας πονάω, πώς να το κάνω. Εγώ γεννήθηκα και πέθανα και εγώ. Και η Πολιτεία όπως ξέρεις μεαλονησιώτη είναι μεγάλη υπόθεση. Η Πολιτεία ή κράτος όπως το λέτε σήμερα είναι το συμβόλαιο των νεκρών με τους ζωντανούς και τους απογόνους τους.
Άκουσέ με. Διαφορετικά εσείς όλοι που λέγεστε Έλληνες πολίτες σήμερα θα σκλαβωθείτε ή θα μεταναστεύσετε ή θα γίνετε Συρία. Θα πάθετε κανένα στραπάτσο εξωτερικό, θα φύγουν όλοι νέοι σας, η οικονομία σας θα μηδενιστεί, θα έχετε πάλι κανένα εμφύλιο. Αργό θάνατο ή στραπάτσο θα είστε το πρώτο μεγάλο θύμα όσων κεντρικά ή περιφερειακά ανήκουν στην Εσπερία. Τελεσίδικα και ίσως θανατηφόρα. Δώστε λοιπόν χρόνο στον εαυτό σας με μια μετάβαση να επιβιώσετε, να μην εκτροχιαστεί το τρένο και να αλλάξει και το πολιτικό σας σύστημα, να φύγουν όλοι αυτοί που σας ρίχνουν στα βράχια μετά το 1830. Το χρειάζεστε. Μια ασφαλή μετάβαση με εξισορρόπηση των άκρων πριν σας πάρει το ποτάμι.
Κατάλαβέ το μεγαλονησιώτη: Θα σας πάρει το ποτάμι και εσύ ως διεθνολόγος θα πρέπει να ξέρεις τι σημαίνει αυτό. Θα σας πάρει το ποτάμι!!!
Σκεφτείτε τι σημαίνει αυτό βγάζοντας τις παρωπίδες και τις μικροψυχίες. Κυρίως αποτινάσσοντας την προπαγάνδα με την οποία σας βομβαρδίζουν τα δελτία των 8 και όχι μόνο. |Τόσο έξυπνοι άνθρωποι εδώ και δεν αντιλαμβάνεται η πλειοψηφία ότι σας επιβάλλουν αργό θάνατο ενώ μπορεί να μην είναι και τόσο αργός εάν σας πάρει το ποτάμι προς τους κρημνούς και τα βράχια όπου είναι στημένες πολλές κλίνες του Προκρούστη των στρατηγικών παιγνίων των άσπονδων φίλων σας.
Ξυπνήστε Ελληνες, κραύγασε ο Διογένης κουνώντας το λυχνάρι του. Αστούς δεν έχετε, την οικονομία σας την εξανέμισαν οι αεριτζήδες, τους νέους σας του εξόρισαν οι ερασιτέχνες και ήδη χορεύετε πεντοζάλη. Αργοπεθαίνετε. Πριν δεν είναι πολύ αργά πρώτον, μην δεχθείτε τον εκβιασμό του αργού θανάτου και δεύτερον μη αφήσετε το τραινάκι να εκτροχιαστεί. ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΣΟΦΗ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΨΗΦΟ που θα ανοίξει ευκαιρίες για ασφαλή μετάβαση.
Συνέχισε ο Διογένης να ανηφορίζει προς Ακρόπολη. Κάπου εκεί πρέπει να έχει κανένα πιθάρι. Άφωνος για το πόσο καλά ήξερε τι μας συμβαίνει, τον παρακολούθησα να ανηφορίζει μέχρι που δεν έβλεπα πια το λυχνάρι. Επειδή δεν παρακολουθώ τηλεόραση (δεν έχω τηλεόραση) δεν κατάλαβα τι έλεγε για κάποιο μικρό Αλέξη και κάτι τρενάκια. Ξέρει κανείς τι εννοούσε με ανεξάρτητη ψήφο, με Άμυνας, με Εξωτερικών και για διαπραγματεύσεις και για –ως εκ τούτου σχετικά ανώδυνη πεντοζάλη; Τέλος πάντων, εάν ο ξεκούτης ο Διογένης πλάκα έκανε ξεχάστε τον. Ας μας πάρει το ποτάμι και βλέπουμε. Είναι και αυτό μια λύση. Θα έλεγε και ο Αλεξανδρινός.

Πηγή