Από στάχτη και σιωπή – Οι μαρτυρικοί τόποι της Ελλάδας | Α’ Κύκλος ( Ανανεώνεται - Αρχείο εκπομπών)

 

Η νέα ραδιοφωνική σειρά με την υπογραφή του δημοσιογράφου της ΕΡΤ και διδάκτορα ανθρωπογεωγραφίας Θωμά Σίδερη, με τη συνδρομή του “Δικτύου μαρτυρικών χωριών, πόλεων και κωμοπόλεων” και του “Εθνικού Συμβουλίου διεκδίκησης των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα.”

 

 

Α’ ΚΥΚΛΟΣ: Επεισόδια 20

Μικρά χωριά, σκαρφαλωμένα στις ρίζες των βράχων αλλά και κεφαλοχώρια και κωμοπόλεις που έσφυζαν από ζωή και έγιναν τόποι μαρτυρίου και θανάτου, κατά τη διάρκεια της φασιστικής και ναζιστικής εποχής.

Άνθρωποι που βρέθηκαν στη δίνη της ιστορίας, ανήμποροι να ορίσουν το παρόν και το μέλλον τους, έζησαν τη φρίκη και τον παραλογισμό του πολέμου. Όσοι κατάφεραν να επιβιώσουν, ορφανά και χαροκαμένοι γονείς, συγγενείς των χιλιάδων θυμάτων, έζησαν το υπόλοιπο της ζωής τους σε μιαν ατέλειωτη σιωπή.

Ο Θωμάς Σίδερης ανοίγει το πολύτιμο αρχείο της εκπομπής “Αφύλαχτη Διάβαση” και μέσα από τη πολύχρονη έρευνά του, φέρνει στο φως παλαιότερες αλλά και νεότερες προφορικές μαρτυρίες και αφηγήσεις, που συνομιλούν μεταξύ τους, συνθέτοντας έναν πυκνό καμβά παράλληλων αφηγηματικών αξόνων για τις σφαγές και τα ολοκαυτώματα που έλαβαν χώρα σε όλη την Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Από το μαρτυρικό Δίστομο, τα Καλάβρυτα, τη Μουσιωτίτσα και το Κομμένο, μέχρι τη Βιάννο, τα Ανώγεια, το Μεσοβούνι και το Δομένικο, τα “έρμα χωριά” ζωντανεύουν ξανά μέσα από τη λήθη του χρόνου και μας μιλούν για όλα αυτά και για όλους εκείνους που δεν πρέπει ποτέ να ξεχάσουμε.

Έρευνα-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Ιστορικός σύμβουλος: Δημήτρης Βλαχοπάνος, φιλόλογος-συγγραφέας

Βοηθός ερευνήτρια: Λένα Αναγνωστοπούλου, φιλόλογος

Επεισόδιο 1 – Κερδύλια | 26.01.2024 

Επεισόδιο 2 – Κορμίστα | 02.01.2024

Επεισόδιο 3 – Κάνδανος| 09.02.2024 

Επεισόδιο 4 – Το μπλόκο της Καλαμάτας | 16.02.2024 

 

 

 

Μνήμη και Δημόσια Ιστορία - Ιδεολογικές Συγκρούσεις στον Δημόσιο Χώρο ( Το μνημείο των Εκτελεσθέντων της 8/2/1944 στην Καλαμάτα)

 

 

( Φωτογραφία του μνημείου έργο του γλύπτη Αντώνη Μυρωδιά)

 

Παραθέτουμε στη συνέχεια το ppt της παρουσίασης πανεπιστημιακής μας εργασίας στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών "Δημόσια Ιστορία" της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του ΕΑΠ, στην ενότητα ΔΙΣ 50 ΄"Εισαγωγή στη Δημόσια Ιστορία".

 

 

 

( Φωτογραφία της πλάκας με 149 ονόματα εκτελεσθέντων) 

 

 " Ανοίκειες Συγκατοικήσεις: Ιδεολογικές συγκρούσεις στον δημόσιο χώρο. Το μνημείο των εκτελεσθέντων την 8η Φεβρουαρίου 1944 στην Καλαμάτα και η προτομή του Στρατηγού Βενετσιάνου Κετσέα "

Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία του Αντώνη Μυρωδιά ( ΕΑΠ, ΠΜΣ "Δημόσια Ιστορία", 2023 )

Περίληψη:

Συμβάλλει η συγκρότηση και η δημιουργία ενός μνημονικού τόπου μέσα στον αστικό ιστό στην ανάδειξη ενός σημαντικού ιστορικού γεγονότος; Το αντικείμενο της παρούσας μελέτης αφορά τον χώρο του πρώην στρατοπέδου του 9ου Συντάγματος Πεζικού στην Καλαμάτα, που υπήρξε τον Φεβρουάριο του 1944 χώρος μαζικής εκτέλεσης αδιευκρίνιστου, όπως θα δούμε, αριθμού κατοίκων της πόλης από τους Γερμανούς μετά από μαζικές συλλήψεις που έγιναν από ελληνικά δωσιλογικά τάγματα. Ο Δήμος, ερήμην της απόφασης χωροθέτησης και υλοποίησης του Μνημείου για το σημαντικό αυτό γεγονός, διαμόρφωσε ένα πρόγραμμα ανάπλασης και διαχείρισης του χώρου που ως αποτέλεσμα είχε την υποβάθμιση του Μνημείου, με τον αποκλεισμό του ουσιαστικά από τη δημόσια θέα. Ο σχεδιασμός αυτών των αναπλάσεων αποβλέπει, μέσα από την ανασύσταση μιας ιδεατής εικόνας της πύλης του στρατοπέδου και την παράθεση στοιχείων που αφορούν μια μεμονωμένη ιστορική πλευρά, σε μια ομογενοποιητική και αποκαθαρμένη μνημειοποίηση του χώρου και στον έλεγχό του μέσω μιας επιλεκτικής, ιδεολογικά επικαθορισμένης χρήσης της αστικής μνήμης. Η χωρική αυτή διάταξη ανατρέπει τις καθιερωμένες συμβάσεις λειτουργικής και συμβολικής οργάνωσης του χώρου και παρεμβαίνει στη μνήμη με σχετικά βίαιο, υποδειγματικό τρόπο. Διαπιστώνεται ότι στη θέση μιας κοινά αποδεκτής συλλογικής μνήμης και της παραδοχής γι αυτήν διαμορφώνονται διαφορετικές κατασκευές μνήμης με έκδηλες μεταξύ τους αντιφάσεις: αφενός εκείνη που στοιχειοθετεί τον επίσημο μύθο για την πόλη και υπηρετείται από έναν κύριο φορέα της τοπικής εξουσίας και αφετέρου εκείνη που συντηρεί μια κοινότητα μνήμης στην προσπάθειά της να εντάξει το ιστορικό γεγονός που την αφορά στον δημόσιο χώρο και κατ’ επέκταση στον κορμό της εθνικής ιστορίας. Σε ερωτήματα όπως τι είναι σημαντικό να μνημειοποιηθεί; πιθανόν η μελέτη δεν είναι σε θέση να δώσει απαντήσεις. Ωστόσο, φιλοδοξεί να φωτίσει τις διαδρομές του σχεδιασμού και των αποφάσεων για την συγκρότηση του μνημονικού χώρου και τη μορφή που έχει σήμερα, ώστε να βοηθήσει τον αναγνώστη να το κάνει. Κι αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς όλες οι εκ νέου επεξεργασίες του παρελθόντος στο σήμερα, είναι που με την πάροδο του χρόνου, διαμορφώνουν την αποκρυσταλλωμένη συλλογική μνήμη στο μέλλον. 

Η εργασία διαθέσιμη εδώ:  

Ανοίκειες Συγκατοικήσεις: Ιδεολογικές συγκρούσεις στον δημόσιο χώρο. Το μνημείο των εκτελεσθέντων την 8η Φεβρουαρίου 1944 στην Καλαμάτα και η προτομή του Στρατηγού Βενετσιάνου Κετσέα